Teatr Królewski w Starej Oranżerii

Stara Oranżeria fot. Waldemar PanówFestiwal Oper Barokowych odbywa się w miejscu szczególnym; Teatr Królewski jest jednym z niewielu nadal istniejących, oryginalnych XVIII-wiecznych teatrów dworskich, który od 2015 roku jest na Trasie Bałtyckiej Europejskiego Szlaku Teatrów Historycznych. Teatr znajduje się w budynku Starej Oranżerii, wzniesionej w latach 1785-1788 wg projektu nadwornego architekta Dominika Merliniego. Mistrzostwem wykonania nie ustępuje ani słynnym teatrom w Drottningholm, Gripsholm i Solnie, ani dworskim scenom pałaców w Wersalu czy Petersburgu. Amfiteatralna widownia i obiegające ją loże umożliwiały delektowanie się spektaklami (przede wszystkim lubianym przez Stanisława Augusta Poniatowskiego baletem) nawet 160 widzom przybyłym na królewskie zaproszenie. Na inaugurację teatru 6 września 1788 roku amatorzy z arystokratycznych rodów odegrali po francusku George Dandin Molière’a i La partie de chasse d’Henri VI Collé’a. Drewniane wnętrze teatru zapewnia doskonałą akustykę, a przyozdobione zostało iluzjonistycznymi malowidłami przez Jana Bogumiła Plerscha. Ponad lożami namalowane są wypełnione widzami loże – wizerunek ten odzwierciedla kulturowy konflikt ówczesnej Rzeczpospolitej – widniejącym tu modnym damom towarzyszą nie tylko panowie ubrani we francuskie fraki i pudrowane peruki, ale także tradycjonaliści w narodowych kontuszach. Nad sceną namalowany jest herb króla Rzeczpospolitej, a na suficie cztery medaliony prezentujące wybitnych dramaturgów: Sofoklesa, Szekspira, Racine’a i Moliera. Król sam dokonał ich wyboru, kierując się osobistymi upodobaniami. Malowidło na owalnym plafonie przedstawia Apolla powożącego kwadrygą. Malarz posłużył się tu wymowną aluzją, nadając greckiemu bogu patronującemu sztukom pięknym rysy twarzy władcy – szczodrego mecenasa sztuki. Choć w założeniu teatr ten służyć miał głównie dworskiej rozrywce, w 1791 roku Stanisław August na kilka miesięcy użyczył go twórcy polskiej sceny narodowej, Wojciechowi Bogusławskiemu, na publiczne przedstawienia.

55088726ed766